From Sterwiki

Jeanne d'Arc, bijgenaamd De maagd van Orléans, werd geboren als Jehanne Darc op 6 januari 1412 te Domrémy-la-Pucelle (Lotharingen) en overleed te Rouen (Normandië) op 30 mei 1431. Haar korte leven was lang genoeg om haar nationale heldin van Frankrijk te laten worden. In 1920 werd ze heilig verklaard.

Context

Jeanne werd geboren tijdens de Honderdjarige Oorlog tussen Engeland en Frankrijk. Engeland bezette met hulp van hun bondgenoten, de Bourgondiërs, het noorden van het land. Frankrijk had na de dood van Karel VI de Dwaze in 1422 geen koning, en de troonopvolger (de dauphin) was te apathisch om strijd te leveren voor de kroon. Hij betwijfelde of hij er wel recht op had, omdat het vaderschap van Karel VI omstreden was.

Leven

Als tiener beweerde de diep religieuze Jeanne stemmen te horen, van de heiligen Michaël, Catharina en Margaretha, die zeiden dat het land bevrijd moest worden van de Engelsen (de Godons). In 1429 zocht ze, onderweg gekleed als man om zich te beschermen tegen onkuise bejegening, de dauphin op met als doel hem ervan te overtuigen de strijd op te voeren. De dauphin liet haar eerst ondervragen door kerkelijke gezagsdragers, die haar aanvankelijk van ketterij verdachten, en stemde toen in met het voorstel het Engelse beleg van Orléans te breken.

140px|thumb|left|Portret van Jeanne d'Arc
Gekleed als een man, in harnas wist zij met haar vroomheid, zelfvertrouwen en enthousiasme de gedemoraliseerde Franse troepen in de stad nieuw vertrouwen te geven. Op 8 mei werden de Engelsen gedwongen het beleg op te geven. Dit succes ('17-jarig meisje verslaat Engelsen') sprak in heel het land tot de verbeelding en deed het Franse zelfbewustzijn veel goed, waarop de dauphin zich door Jeanne liet overtuigen dat het tijd was zich te laten kronen. Hiertoe moest Reims veroverd worden, de stad waar traditioneel koningen gekroond werden. Dit gelukte de door Jeanne geleide Fransen zonder veel moeite, en op 17 juli werd de dauphin gekroond tot koning Karel VII.

Nadien bleven militaire successen uit. Karel VII was tevreden met het behaalde resultaat en stelde niet genoeg middelen beschikbaar voor verdere veroveringen. Een aanval op Parijs mislukte, en bij een uitval uit het wel veroverde Compiègne werd Jeanne gevangen genomen door de Bourgondiërs (1430). Die verkochten haar aan het eind van het jaar aan een handlanger van de Engelsen.
[[Afbeelding:JoanOfArcLarge.jpeg|thumb|right|300px|Schilderij van Jeanne d'Arc, Jules Bastien-Lepage, 1879]]

De Engelsen waren er erg op gebrand haar als heks en ketter neer te zetten, om zodoende het koningschap van Karel VII te ontkrachten. Ze brachten haar in februari 1431 in Rouen voor de inquisitie, de kerkelijke rechtbank. Jeanne werd beschuldigd van het weglopen uit het ouderlijk huis, het ontkennen van de kerkelijke autoriteit (haar eigen contact met God via de stemmen), poging tot zelfmoord (ze had geprobeerd uit de Bourgondische gevangenschap te ontsnappen door uit een toren te springen), en het dragen van mannenkleren. Aanvankelijk gaf ze niets toe, maar na dreiging met marteling trok ze haar verklaring over het horen van stemmen in. Hierop werd ze veroordeeld tot levenslange gevangenisstraf.

De Engelsen waren hier niet tevreden mee, en wisten haar met een list ertoe te verleiden in de gevangenis weer mannenkleren te dragen. Het proces werd hierop heropend. De rechters constateerden dat Jeanne wederom in overtreding was en verklaarden haar nu tot ketter - een misdrijf dat tot de brandstapel leidde. Op 30 mei 1431 werd ze verbrand, op de oude markt in Rouen. Nadat ze overleden was, werd het vuur gedoofd en haar deels verkoolde lichaam aan de omstanders getoond, om te laten zien dat ze inderdaad een vrouw was. Daarna werd het vuur weer aangestoken. Haar as werd in de Seine gestrooid.

Na haar dood

right|thumb|Afbeelding van Jeanne d'Arc, geschilderd tussen 1450 en 1500 (Centre Historique des Archives Nationales, Parijs, AE II 2490)
De processtukken zijn bewaard gebleven. Er komt een beeld uit naar voren van een eenvoudig boerenmeisje dat soms antwoord moest geven op ingewikkelde theologische vragen, zonder rechtsbijstand. Haar militaire optreden was vooral nuchter, zij het dat moed haar bepaald niet te ontzeggen valt: vandaar de benaming la fille au grand coeur.

Karel VII, die zijn koningschap aan haar te danken had, deed geen enkele moeite haar te bevrijden. De moeder van Jeanne verkreeg in 1450 herziening van het proces, en in 1456 werd de veroordeling nietig verklaard door paus Callixtus III. De rooms-katholieke Kerk verklaarde haar in 1920 heilig.

In de kunsten

Haar persoon en leven heeft schrijvers door de eeuwen heen geïnspireerd, waaronder grootheden als Shakespeare (die haar in Henry VI als heks neerzette), Schiller (Die Jungfrau van Orleans), George Bernard Shaw (Saint Joan), Jean Anouilh (L'Alouette) en Bertolt Brecht (Die heilige Johanna der Schlachthöfe). In de beeldende kunst wordt ze meestal uitgebeeld in harnas, als een man gezeten op een paard.

Externe link

• Een poging tot een gereconstrueerd portret (http://www.reportret.info/nl/galerij/jeannedarc1.html) van Jeanne d'Arc, gebaseerd op historische bronnen.
  

Categorie:Geschiedenis van Frankrijk
Categorie:Heilige in het christendom

bn:জোন অফ আর্ক
ca:Joana d'Arc
cs:Jana z Arku
da:Jeanne d'Arc
de:Jeanne d'Arc
en:Joan of Arc
eo:Johana de Arko
es:Juana de Arco
fi:Jeanne d'Arc
fr:Jeanne d'Arc
he:ז'אן ד'ארק
id:Jeanne d'Arc
it:Giovanna d'Arco
ja:ジャンヌ・ダルク
ku:Jeanne d'Arc
la:Ioanna de Arc
nn:Jeanne d'Arc
no:Jeanne d'Arc
pl:Joanna d'Arc
pt:Joana d'Arc
sk:Jana z Arku
sv:Jeanne d'Arc
uk:Д'Арк Жанна
zh:聖女貞德